วันพุธที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558

วัสดุและวิธีการทำไซปลา



วัสดุและเครื่องมือที่ใช้ในการทำไซ
1.ไม้ไผ่

               

                                     
  


                
2.เชือก


                                    
3.มีด

         



ขั้นตอนในการทำไซสองหน้า
๑.นำไม้ไผ่ยาว 3- 4 ปล้อง มากจักเป็นเส้นเล็ก ๆ
๒. นำไม้ไผ่ที่จักแล้วมาเหลาให้เกลี้ยง  เป็นเส้นกลมๆ เล็กๆ ขนาดประมาณโตกว่าไม้จิ้มฟันเล็กน้อย
๓. นำไม่ใผ่ที่เหลาได้ขนาดมามัดปลายด้านหนึ่งรวมกัน ก่อนจะพับให้กลับไปด้านหลัง
๔. นำมาสานก้นไซ เรียกว่า “ก่อ” นิยมใช้ลายในการก่อคือลายขัด หรือลายก้นมน โดยใช้เชือกในล่อนในการสานตรงส่วนปลายสุดของไซ หรือก้นไซ
๕. ใช้เส้นตอกอีกส่วนหนึ่งมาสานขวางสลับกันไปตั้งแต่ก้นไซ เรื่อยไปจนถึงปากไซ  ลายที่ใช้สานเรียกว่า “ลายปอกห้า”
๖.  นำเส้นไม้ไผ่ที่เหลือจากการสานมาทำเป็นขอบปากของไซ 
๗. เมื่อสานเรียบร้อยแล้วทั้งหลัง นำกงมาติดบริเวณส่วนกลางของไซ  ไม้ที่ทำเป็นกงทำจากเถาวัลย์ที่ขึ้นอยู่มากในพื้นที่เรียกว่า “เครือไส้ตัน” 
๘.  ตัดตรงส่วนกลางของไซด้านบนและด้านล่างสำหรับใส่งา 
๙. สานไม้ไผ่เป็นแผ่นบางๆ จากตอก ๔ เส้น แล้วนำมาม้วนด้านหนึ่งเข้าด้วยกัน สำหรับใส่ตรงกลางของตัวไซเรียกว่า “งา” ทั้งสองด้านเรียกว่า “งาขึ้นและงาลง” สำหรับใช้ดักปลาทั้งที่ขึ้นมาทวนน้ำและลงตามน้ำ ลานที่ใช้สานงาใช้ลายขัด
๘.ใช้เชือกยึดงาทั้งสองอันกับไซให้เเน่น และนำไม้ใผ่มาจักเป็นเส้นบางๆ ขนาดความกว้างประมาณ ๑.๕๐ เซนติเมตร ยาวประมาณ ๒๐ เซนติเมตร หรือตามขนาดความกว้างของช่องใส่งา  ปิดบริเวณขอบปากของงานด้านบน  โดยสอดปลายทั้งสองข้างเข้าไปในตัวไซ และพื้นที่ส่วนใหญ่ปิดบริเวณปากด้านบนของไซ  เพื่อให้ตัวไซและงาชิดกันและมีความเรียบร้อยสวยงาม เรียกว่า “ไม่ข่มหัวตอก
๙. ลายในการสานไซใช้ลายปอก ๕  ทั้งหลัง  แต่ตรงด้านก้นไซและตรงด้านขอบของไซจะสานให้ถี่เพื่อให้ส่วนปลายทั้งสองข้างเล็กลง  ส่วนที่เหลือของไซจะสานเว้นระยะพอสมควรพองาม 
๑๐ ระยะเวลาในการทำไซ  ใช้เวลาประมาณ ๒ วันต่อไซ ๑ อัน

1 ความคิดเห็น: